Bedensel bir engelli olarak kabul edilen ortopedik engellilik, kişinin belli bir amaca ulaşabilmesini, çalışabilmesini, aktivitelerini gerçekleştirebilmesini, fiziksel engellemelerden dolayı çevresine uyum sağlayabilmesini zorlaştıran engellilik grubunu oluşturmaktadır.
%90 ve üzeri engel oranına sahip her türlü engelli birey ÖTV muafiyetinden yararlanabilir. %90 altı engel oranlarında ise genellikle ortopedik engel ve özel tertibat gerekliliği aranır. İşitme ve görme kaybı gibi durumlarda %90 ve üzeri engel oranı yoksa genellikle muafiyet olmaz.
Ortopedik Engellilik Ortopedik engel; doğuştan uzuv eksiklikleri, doğuştan kalça çıkığı, çarpık ayak, doğuştan kol felci,doğuştan omuriliğin kese şeklinde dışa doğru çıkması, yapışık parmak, doğuştan omurga eğrilikleri, doğuştan kas hastalıkları ve cücelik gibi farklı çeşitlerde görülmektedir.
Kol, ayak, bacak, parmak ve omurgalarında kısalık, eksiklik, fazlalık, yokluk; hareket kısıtlığı, şekil bozukluğu, kas güçsüzlüğü, kemik hastalığı olanlar, felçliler, serebral palsi, spastikler ve spina bifida olanlar bu gruba girmektedir.
Ortopedik özür ibaresi, doğuştan veya sonradan herhangi bir nedenle, iskelet, kas ve sinir sistemindeki bozukluklar sonucu bedensel yeteneklerin çeşitli derecelerde kaybedilmesi nedeniyle alt ve üst ekstremite sakatlığını ifade eder.
Bu oran genellikle %50 ve üzeridir. Her ortopedik rahatsızlık için belirlenen engel oranı farklı olabilir ve detaylı bir değerlendirme gerektirir. Sağlık kurulu, Ortopedi Özür Oranı Cetveli'ni kullanarak kişinin fonksiyonel kayıplarını ve engellilik derecesini belirler.
Bütün düzeltmelere rağmen iskelet, sinir sistemi, kas ve eklemlerindeki özürlerinden dolayı normal eğitim öğretim çalışmalarından yeterince yararlanamayan bireylere “ortopedik engelli bireyler” denilmektedir.
Ortopedi, doğuştan gelen iskelet bozuklukları, yaşlanmaya bağlı kemik erimeleri gibi sorunların teşhis ve tedavisini yaparken; travmatoloji, kaza, düşme ya da spor yaralanmaları gibi ani ve şiddetli travmalara bağlı kırık, çıkık ve yumuşak doku hasarlarını tedavi eder.
Bu grupta yer alan yetersizlikler, bel çatlağı felci, beyinsel inme, kalça çıkığı ve doğuştan ampütasyondur. Kas iskelet sisteminin etkilenmesi sonucu ortaya çıkan bedensel yetersizlikler doğuştan olabileceği gibi sonradan da kazanılabilmektedir.
%40 engelli raporuna sahip bireyler, araç alımında doğrudan bir ÖTV indirimi hakkına sahip olmasalar da, ortopedik engel durumları varsa ve bu durum özel tertibat gerektiriyorsa, muafiyet hakkından faydalanabilirler.
Heyet raporu tam teşekküllü devlet hastanelerinden ya da özel hastanelerden alınabilir. Heyet raporu almak isteyen kişi öncelikle randevu almalıdır. Ardından hastane tarafından verilen rapor talep dilekçesi, heyet raporu ücreti ve istenilen diğer belgeler teslim edilir ve işlemler başlatılır.